Συμπλήρωμα διατροφής · κουτί με 10 κάψουλες
Το γένος Ganoderma: ένα όνομα, πολλά είδη
Το reishi είναι εμπορικό όνομα. Πίσω του βρίσκεται ένα ολόκληρο γένος μυκήτων, και τα τελευταία χρόνια η έρευνα έχει χωρίσει είδη που παλαιότερα κυκλοφορούσαν μαζί. Για τον αγοραστή αυτό σημαίνει ένα πράγμα: μετράει η λατινική ονομασία.
Τι είναι το γένος Ganoderma
Το γένος περιλαμβάνει ξυλόφιλους μύκητες με σκληρό, συχνά γυαλιστερό καρπόσωμα σε σχήμα ραφιού. Το χαρακτηριστικό τους γνώρισμα είναι οι σπόροι με διπλό τοίχωμα, ορατοί μόνο στο μικροσκόπιο.
Στην Ευρώπη απαντούν αρκετά είδη του γένους, τα περισσότερα σε νεκρό ή ασθενικό ξύλο πλατύφυλλων. Δεν είναι μανιτάρια της κουζίνας: το καρπόσωμα είναι ξυλώδες και δεν τρώγεται.
Το γυαλιστερό και τα υπόλοιπα
Το Ganoderma lucidum αναγνωρίζεται από τη γυαλιστερή, λακαρισμένη επιφάνεια που δίνει την εντύπωση βερνικιού. Άλλα είδη του ίδιου γένους έχουν θαμπή επιφάνεια και μεγαλύτερο, επίπεδο καρπόσωμα.
Στο ύπαιθρο η διάκριση γίνεται από την επιφάνεια, το σχήμα, το υπόστρωμα και το αν υπάρχει μίσχος. Στο ράφι όμως όλα αυτά χάνονται, και μένει μόνο ό,τι γράφει η ετικέτα.
Γιατί η ονοματολογία άλλαξε
Για δεκαετίες το όνομα Ganoderma lucidum χρησιμοποιούνταν πολύ ευρύτερα απ’ όσο δικαιολογούσε η βιολογία. Δείγματα από την Ασία, την Ευρώπη και την Αμερική έμπαιναν στο ίδιο όνομα επειδή έμοιαζαν.
Η ανάλυση DNA έδειξε ότι πρόκειται για διαφορετικές οντότητες. Έτσι προέκυψαν ξεχωριστά ονόματα για πληθυσμούς που παλιά συγχέονταν, και ένα μέρος του υλικού που πωλείται στην Ασία ως lingzhi ανήκει σε άλλο είδος από το ευρωπαϊκό.
Τι σημαίνει αυτό για μια συσκευασία
Σημαίνει ότι το «reishi» στην πρόσοψη δεν ταυτοποιεί είδος. Η ταυτοποίηση γίνεται μόνο από τη λατινική ονομασία στη λίστα συστατικών.
Αν μια ετικέτα γράφει μόνο εμπορικό όνομα, δεν υπάρχει τρόπος να ελεγχθεί τι περιέχει. Αν γράφει λατινική ονομασία, ο έλεγχος διαρκεί δύο λεπτά και είναι δωρεάν.
Πού ελέγχεται μια ονομασία
Το MycoBank και το Species Fungorum τηρούν μητρώα ονομάτων μυκήτων μαζί με τα συνώνυμά τους. Το Catalogue of Life τα συνδέει με άλλες βάσεις δεδομένων.
Σε αυτά τα μητρώα φαίνεται και κάτι ακόμη χρήσιμο: αν ένα όνομα θεωρείται πλέον συνώνυμο άλλου. Για το γένος Ganoderma αυτό συμβαίνει αρκετά συχνά.
Καρπόσωμα ή μυκήλιο
Ακόμη και μέσα στο ίδιο είδος, δύο προϊόντα μπορεί να προέρχονται από διαφορετικό υλικό. Το καρπόσωμα συλλέγεται χωριστά· το μυκήλιο αναπτύσσεται μέσα σε υπόστρωμα και συχνά αλέθεται μαζί του.
Καμία από τις δύο επιλογές δεν είναι παράτυπη. Απλώς είναι διαφορετική πρώτη ύλη, και γι’ αυτό η ένδειξη του μέρους που χρησιμοποιήθηκε αξίζει όσο και η ονομασία του είδους.
Πού φυτρώνει στην Ελλάδα
Μύκητες του γένους συναντώνται σε πλατύφυλλα δάση, σε βελανιδιές, οξιές και καστανιές, συνήθως στη βάση κορμών ή σε πεσμένο ξύλο. Είναι αποικοδομητές: ζουν διασπώντας το ξύλο.
Η συλλογή τους δεν έχει μαγειρικό νόημα, και γι’ αυτό σπάνια αναφέρονται στους οδηγούς εδώδιμων μανιταριών. Στη μυκητολογική βιβλιογραφία όμως περιγράφονται αναλυτικά.
Πώς φτάνει ένα είδος στην καλλιέργεια
Μέχρι τον εικοστό αιώνα οι μύκητες αυτού του γένους συλλέγονταν αποκλειστικά από τη φύση, και ακριβώς για αυτό ήταν σπάνιοι. Η καλλιέργεια — πρώτα σε κορμούς και αργότερα σε αποστειρωμένο υπόστρωμα — άλλαξε την εικόνα και έκανε την πρώτη ύλη διαθέσιμη όλο τον χρόνο.
Για τον αγοραστή αυτό έχει μια πρακτική συνέπεια: το υλικό που φτάνει στο ράφι προέρχεται σχεδόν πάντα από καλλιέργεια και όχι από δάσος. Δεν είναι μειονέκτημα — αντιθέτως, η καλλιέργεια επιτρέπει σταθερές συνθήκες και γνωστό υπόστρωμα, ενώ ένα άγριο καρπόσωμα φέρνει μαζί του και ό,τι υπήρχε στο ξύλο όπου μεγάλωσε.
Τέσσερα στοιχεία που αξίζει να συγκρίνετε
Λατινική ονομασία, μέρος του μύκητα, ποσότητα ανά ημερήσια δόση και καθαρό βάρος. Αν λείπει ένα από αυτά, συγκρίνετε δύο προϊόντα που διαφέρουν σε άγνωστο σημείο.
Η τιμή ανά συσκευασία είναι το λιγότερο χρήσιμο μέγεθος, επειδή τα μεγέθη συσκευασίας σπάνια συμπίπτουν. Περισσότερα λέει η τιμή ανά ημερήσια δόση.
Το συμπέρασμα σε μία γραμμή
Ένα ακόμη σημείο που ξεχνιέται: το όνομα του είδους αναγράφεται στη λίστα συστατικών και όχι στην πρόσοψη. Η πρόσοψη διαφημίζει, η πίσω όψη δηλώνει — και μόνο η δεύτερη δεσμεύει τον παρασκευαστή.
Το εμπορικό όνομα δείχνει τι αγοράζετε, η λατινική ονομασία δείχνει τι είναι. Οι δύο πληροφορίες δεν είναι εναλλάξιμες και μόνο η δεύτερη ελέγχεται.
Πηγές
- MycoBank — μητρώο ονομάτων μυκήτων
- Species Fungorum
- Catalogue of Life
- First Nature: <i>Ganoderma lucidum</i>
- MushroomExpert.com
- Royal Botanic Gardens, Kew — Science
- Encyclopaedia Britannica: Fungus
- PubMed — δημοσιεύσεις για το <i>Ganoderma lucidum</i>
- Frontiers in Microbiology
- Woodland Trust: μύκητες και λειχήνες
- FAO — Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας
- GBIF — παγκόσμια βάση δεδομένων βιοποικιλότητας
- ΕΟΦ — Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων
- Μητρώο ισχυρισμών υγείας της ΕΕ